Đây là lần đầu tiên nhóm hàng máy tính, điện tử và linh kiện vượt mốc 100 tỷ USD, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng giá trị xuất khẩu hàng hóa. 

Theo số liệu sơ bộ tính đến tháng 11/2025, riêng máy tính, thiết bị điện tử và thành phần đạt gần 92,1 tỷ USD, tăng đến gần 48,3 % so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, nhóm điện thoại và linh kiện cũng đạt gần 51 tỷ USD, ghi nhận mức tăng tốt mặc dù thấp hơn so với nhóm máy tính. 

Những con số này không chỉ phản ánh đà tăng mạnh của xuất khẩu điện tử, mà còn khẳng định vị thế cốt lõi của ngành trong chuỗi giá trị toàn cầu — từ lắp ráp cho các thương hiệu lớn đến đóng góp hiệu quả cho cán cân thương mại của cả nước. 

Động lực tăng trưởng: Công nghệ, FDI và chuỗi cung ứng toàn cầu

Vai trò của FDI
Dữ liệu thống kê cho thấy khu vực có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục chiếm ưu thế trong bức tranh xuất khẩu, là nhân tố chính đưa giá trị hàng hóa xuất khẩu tăng mạnh. Dù điện tử có tăng trưởng lớn, lực đẩy từ các doanh nghiệp FDI vẫn là điểm đặc thù nổi bật trong năm 2025.

Các tập đoàn như Samsung, LG, Pegatron, Foxconn mở rộng sản xuất tại các tỉnh công nghiệp khiến Việt Nam ngày càng được coi là trung tâm lắp ráp và gia công thiết bị điện tử chiến lược tại Đông Nam Á. 

Cơ cấu và xu hướng: Tăng hàm lượng giá trị gia tăng
Bức tranh xuất khẩu điện tử đang có sự dịch chuyển tích cực về cơ cấu giá trị:

- Tỷ trọng nhóm sản phẩm máy tính và linh kiện tăng nhanh hơn so với nhóm điện thoại nguyên chiếc, cho thấy Việt Nam đang tham gia sâu hơn vào các khâu sản xuất công nghệ phức tạp hơn trong chuỗi giá trị. 

- Nhóm điện thoại vẫn giữ vai trò lớn nhưng tăng trưởng chậm lại tương đối, trong khi máy tính và thiết bị điện tử có mức tăng trưởng mạnh mẽ, phản ánh xu hướng mở rộng năng lực sản xuất cho thiết bị phức tạp hơn. 

Điều này có ý nghĩa là công nghiệp điện tử Việt Nam đang dần nâng cao hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng, chứ không chỉ đơn thuần làm khâu lắp ráp cơ bản. 

Tác động đối với thương mại quốc gia
Điện tử không chỉ là nhóm hàng xuất khẩu lớn bậc nhất, mà còn là nhân tố chính giúp Việt Nam đạt tổng kim ngạch xuất khẩu và xuất siêu trong năm 2025. Theo số liệu chính thức, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa cả nước đạt 475,04 tỷ USD, tăng 17,0 % so với năm trước, với cân đối thương mại xuất siêu hơn 20 tỷ USD. Nhóm điện tử chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu này. 

Điều này góp phần vào tăng trưởng bền vững của nền kinh tế, giúp tạo dự trữ ngoại tệ mạnh, cải thiện cán cân thương mại và tạo việc làm cho hàng triệu lao động trong các khu vực công nghiệp.

Thị trường xuất khẩu chủ lực
Xuất khẩu điện tử của Việt Nam đã phân hóa thị trường rõ rệt:

- Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất, hưởng mức tăng mạnh trong nhu cầu công nghệ.

- Các thị trường như EU, ASEAN, Nhật Bản cũng ghi nhận tăng trưởng ổn định.

- Mặc dù xuất khẩu sang Trung Quốc trong một số trường hợp bị ảnh hưởng bởi thay đổi nhu cầu, nhưng thị trường lớn này vẫn giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng khu vực. 

Đặc biệt, việc duy trì tăng trưởng xuất khẩu sang Mỹ dù phải đối mặt với mức thuế cao cho thấy sức cạnh tranh mạnh mẽ của sản phẩm điện tử “Made in Vietnam” trên thị trường khó tính. 

Áp lực và rủi ro cần lưu ý
Dù tăng trưởng mạnh, ngành điện tử vẫn phải đối mặt với một số thách thức quan trọng:

Rủi ro thương mại và thuế quan
Các thị trường lớn như Hoa Kỳ và EU đang áp dụng các chính sách thuế quan và quy định tiêu chuẩn nghiêm ngặt hơn. Điều này tạo ra áp lực tuân thủ và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp xuất khẩu.

Nhập khẩu linh kiện, thiết bị phụ trợ
Ngành điện tử Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào nhập khẩu linh kiện, thiết bị đầu vào phục vụ sản xuất. Kim ngạch nhập khẩu nhóm máy tính, thiết bị điện tử và linh kiện trong năm 2025 đã tăng mạnh và chiếm tỷ lệ lớn trong tổng nhập khẩu, phản ánh sự phụ thuộc vào nguồn cung ngoài nước. 

Hạn chế năng lực nội địa
Mặc dù xuất khẩu lớn, năng lực nội địa của doanh nghiệp Việt Nam trong khâu thiết kế, R&D, sản xuất linh kiện cao cấp còn hạn chế. Điều này khiến Việt Nam chủ yếu đóng vai trò là gia công – lắp ráp trong chuỗi giá trị toàn cầu, chưa thực sự thâm nhập sâu vào khâu có giá trị cao. 

Triển vọng năm 2026: Củng cố và mở rộng giá trị

Duy trì đà tăng trưởng
Dựa trên tốc độ tăng trưởng mạnh của 2025, xuất khẩu điện tử được kỳ vọng tiếp tục tăng trong 2026, nhất là trong các nhóm sản phẩm công nghệ cao như máy tính – thiết bị điện tử phức tạp, linh kiện cao cấp, sản phẩm IoT, AI và thiết bị tự động hóa.

Các FTA hiện hành và mở rộng thị trường như CPTPP, EVFTA,… tạo cơ hội tiếp cận thị trường không bị rào cản thuế quan lớn, hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu.

Nhấn mạnh nâng cao chuỗi giá trị
Xu hướng nâng cao nội lực công nghệ — như phát triển các cụm sản xuất linh kiện cao hơn, R&D, thiết kế sản phẩm — sẽ trở thành trọng tâm chính sách và đầu tư trong giai đoạn 2026–2030, nhằm thoát bẫy gia công và tăng giá trị gia tăng trong chuỗi xuất khẩu.

Kiểm soát rủi ro thương mại
Doanh nghiệp cần đẩy mạnh tuân thủ tiêu chuẩn chất lượng quốc tế, đẩy mạnh xuất khẩu sang các thị trường phát triển, đồng thời thích ứng linh hoạt với thay đổi chính sách thuế quan.

Tổng kết
Năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt của ngành điện tử Việt Nam, khi xuất khẩu đạt kỷ lục gần 165 tỷ USD và chiếm tỷ trọng lớn (34,6%) trong tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa cả nước. Đây là minh chứng rõ rệt cho sức mạnh phát triển công nghiệp công nghệ mà Việt Nam đã xây dựng trong những năm qua.

Bước sang năm 2026, ngành điện tử vẫn giữ vị thế chủ đạo, với nhiều cơ hội mở rộng giá trị gia tăng, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu — song song với yêu cầu bền vững hơn, tuân thủ cao hơn và năng lực nội địa mạnh hơn để đón nhận thách thức và cơ hội mới.